Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi 06 Şubat 2023 günü Türkiye'de gerçekleşen depremlere ilişkin çeşitli önlemler almıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aşağıdaki önlemleri aldığını duyurmuştur:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 6 Şubat 2023 günü Türkiye’de meydana gelen depremden ötürü bölgede ikamet eden kişilerin yaşadığı sıkıntıları göz önüne alarak ve depremden etkilenen şehirlerde olağanüstü hal ilan edildiğine dair Türkiye tarafından gönderilen yazıya istinaden çeşitli önlemler almaya karar vermiştir.
Mahkemece 9 Mart 2023 tarihinde kamuya duyurulan önlemler depremden etkilenen tüm bölgelerden gelecek başvuruları ilgilendirmektedir ve şöyle özetlenebilir:
●Bir sonraki duyuruya dek, 6 Şubat 2023 tarihinden sonra alınacak tüm başvurular ve bu tarihten önce alınmış olup da Mahkeme İçtüzüğünün 47. maddenin uygulanmasına dair değerlendirmenin halihazırda tamamlanmış olmadığı başvurular bakımından İçtüzüğünün 47. maddesine uygunluk değerlendirmeleri askıya alınmıştır.
●Sözleşmenin 35. Maddesinde AİHM’e başvuru için öngörülen dört aylık süre uzatılmamıştır. Ancak AİHM bu koşula riayet edilip edilmediğini, söz konusu istisnai durumu dikkate alarak değerlendirecektir.
●Süre sınırının uzatılması talepleri başvuru bazında incelenecektir.
●Sözleşmenin 43. maddesinin 1. fıkrasında belirlenen Büyük Daireye gönderme talepleri için tanınan 3 aylık süre sınırı bakımından da aynı yaklaşım geçerli olup istisnai şartlar göz önünde bulundurularak geç taleplerin kabul edilmesi mümkün olabilecektir.
●Muhataplara tebliğ edilmeye hazır durumdaki başvurular, mümkün oldukça tarafların davayı etkili surette ele alıp alamayacağı düşünülerek işleme tabi tutulacaktır.
●Karar ve hükümler verilmeye devam edilecek, mevcut tüm araçlar kullanılmak suretiyle taraflara tebliğ edilecek ve HUDOC üzerinde yayımlanacaktır.
●Gelen yazışmalar mutat şekilde ele alınacak ve giden yazışmalar mevcut tüm araçlar kullanılarak yollanacaktır.
●Bir sonraki duyuruya dek, kayıttan düşürme ihtarı gönderilmeyecektir ve başvurucu tarafından başvurusunu takip etmek niyetinde olmadığına dair bir beyanda bulunulmadığı sürece, kayıttan düşürme ihtarına cevap verme süresinin 6 Şubat 2023'ten sonra dolduğu hallerde (AİHS madde 37-1(a)) kayıttan silme kararı verilmeyecektir.
Mahkeme Başkanı uygun gördüğü hallerde önlemlere istisna tanınmasına izin verebilecektir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin aldığı önlemlerin İngilizce metnine buradan ulaşabilirsiniz.
AİHM'in aldığı önlemlerin Türkçe çevirisi İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi İnsan Hakları Hukuku Ana Bilim Dalında görevli Arş. Gör. Sare Karacan tarafından hazırlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi ise aşağıdaki önlemleri aldığını duyurmuştur:
Bireysel başvuru sürelerine ilişkin kamuoyunda oluşan tereddütleri gidermek amacıyla aşağıdaki açıklamanın yapılması gerekli görülmüştür:
1) 11/2/2023 tarihli 32101 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilen illerde 6 Şubat 2023 (bu tarih dâhil olmak üzere) tarihinden itibaren 6 Nisan 2023’e kadar (bu tarih dâhil) bireysel başvuru süresi durdurulmuştur. Bireysel başvuru süresi, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacaktır.
2) Bireysel başvuru süresinin durdurulmasına ilişkin söz konusu hüküm, OHAL ilan edilen illerin barosuna 6 Şubat 2023 tarihi ve öncesinde kayıtlı olan avukatlar ile diğer barolara kayıtlı olup aynı tarihte bu illerde bulunan avukatların takip ettiği dava ve işlerle ilgili olarak ülke genelinde uygulanır.
3) OHAL kapsamı dışındaki illerde ikamet eden kişiler ile bu illerin barosuna kayıtlı avukatların ve bürolarında çalışan kişilerin OHAL ilan edilen illerde kan veya kayın hısımlarının bulunması, OHAL ilan edilen illerde felakete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafi edilmesi ya da ihtiyaçların karşılanması amacıyla bu illere gitmesi hâlinde bu madde hükmü, söz konusu kişiler ile avukatların takip ettiği dava ve işlerde 6 Mart 2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar ülke genelinde uygulanır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Anayasa Mahkemesinin 16 Şubat 2023 günü aldığı önlemleri kendi websitesinde görüntülemek için buraya tıklayın.