İstanbul Üniversitesi
http://insanhaklari.istanbul.edu.tr/?p=6500
Export date: Fri Nov 24 7:38:33 2017 / +0000 GMT

BASIN ve İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ SEMPOZYUMU


bg10


                                             SEMPOZYUM PROGRAMI

                                          AV. AKIN ATALAY'IN TEBLİĞİ
                                          AV. FİKRET İLKİZ'İN TEBLİĞİ
                                          AV. ERGİN CİNMEN'İN TEBLİĞİ

                                             BASINA YANSIMALAR
                                      CUMHURİYET - BİZİM GAZETE

 

İstanbul Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından düzenlenen Basın ve İfade Özgürlüğü Sempozyumu 10 Aralık 2010 tarihinde İstanbul Üniversitesi Doktora Salonu'nda gerçekleştirildi.
Gazetecilerin, avukatların ve öğretim üyelerinin katıldığı tartışmalarda Türkiye'de basın özgürlüğü, ifade hürriyeti önündeki engeller ve gazetecilere yönelik uygulamada görülen negatif tutumlar ve açılan davalar değerlendirildi.

 

basin1
Sempozyumun ilk bölümünde konuşan Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Erinç konuşmasında TGC olarak sorunları hukuki sorunlar, medyada yapılanma sorunları, gazetecilerin kimlik ve kişilik sorunları olmak üzere 3 ana grupta değerlendirmek gerektiğini düşündüklerini  dile getirerek şunları ifade etti. “Türkiye'de siyasetle hukuk sık karşı karşıya geliyor ve hukuk yerine siyaset tercih ediliyor. Yapılan yasalar da değişik yorumlara yol açabilecek, muğlak diyebileceğimiz, aslında tanımlanması gereken suçu tam olarak tanımlayamayıp cumhuriyet savcılarının ya da yargıçların yorumlarına bırakıp sonra onları içtihatlarla düzeltmek gibi bir yaklaşım söz konusu.  Adalet Bakanlığı bilgilerine göre gazeteciler hakkında 2000 kouşturma 5000 dolayında ise soruşturma mevcut. Hukuktan çıkıyor iş, siyasetin emrine giriyor. Orada da siyasetçiler devreye giriyor. Elbette siyasetçi yasama organında görev alarak yasa yapma hakkına sahip. 'Bu hakkı yeterince ve gereği gibi kullanıyorlar mı?' sorusuna 'Evet' demekte kuşkuluyum.”
Erinç konuşmasının devamında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10/2 maddesinde yer alan sınırlamaların Baskın Kanunu'na eklenmesinin isabetli olmadığını zira Türkiye'deki birçok mahkeme kararının bu sınırlamaların kullanılması ile ortaya çıktığını belirtti. Özellikle para cezası uygulamasının fiili olarak hapis cezasına dönüştüğüne dikkat çeken Erinç, hâkim ve yargıçların hatta Yüksek Seçim Kurulu'nun bile basın yoluyla etkilenebileceğinin düşünülmesinin gerçekle uyuşmadığının altını çizdi.
Gazetelerinin en temel vasıflarının bağımsızlık olduğunun, bugün artık tüm gazete sahiplerinin başka iş alanlarında da faaliyet gösterdiğini, tarafsızlık kavramının işe yanlış anlaşıldığını her yayın organın kendi görüşünün olmasının normal olduğunu belirten Erinç yayın organlarını da fikir medyası, bulvar-magazin medyası, siyaset medyası ve kitle medyası olarak sınıflandırılabileceğini söyledi.
Konuşmasını gazetecilerin çalışma koşulları özelinde, ücret sorunları, ücretler arasındanki uçurum ve iş güvencesinin bulunmaması konularına değinerek sonlandıran Erinç'in arından Hürriyet Gazetesi yazarı ve Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI)'nın yönetim kurulu üyesi Ferai Tınç konuşmasını gerçekleştirdi.
Tınç, ifade özgürlüğü konusunda yaşanan sıkıntılarda sadece basına fatura çıkarmanın yanlış olduğunu, üniversitelerin de sorumluluk ve inisiyatif kullanması gerektiğini ifade etmiştir. Özellikle AB İlerleme raporlarında da yer alan oto-sansür uygulamasının ciddi bir biçimde arttığını, bunun medya gruplarına yönelik ağır ekonomik yaptırımlar ve medya patronlarının iktidarla iyi geçinme istekleri ve gazetecilerin de bunu dikkate almaya mecbur olmaları gerekliliğinden kaynaklandığını belirten Tınç; eleştiriden bağışıklık zihniyetinin egemen olduğunu basının kazanılmış haklar üzerinde sivil toplaum ile birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Konuşmasını ise özellikle Wikileaks özelinden hareketle internet medyasının sağladığı zarar ve yararların tartışmaya açık olduğunu ifade ederek bitirdi.

basin2
İstanbul Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. M. Semih Gemalmaz, 12 Eylül rejiminin yeniden kendisini ürettiğini, iktidarın sertleşerek tahammül sınırlarını daraltmasının topluma yansıdığına dikkat çekti. Oto sansür probleminin oldukça önemli olduğunu fakat oto sansüre ilişkin faturanın ise bizzat oto sansürü uygulayana çıkartılması gerektiğini belirten Gemalmaz, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde AİHS 10. madde eksenli mahkûmiyetlerin devam ettiğini bunların da basına yansımadığını fakat 2011 yılında bu mahkûmiyetlerin etkisinin büyük olacağını söyledi.
Gazetecilerin çalışma koşullarının gazeteciler tarafından bile haber yapılamadığını, kendi meslektaşlarının iş mücadelesinin basında yer almadığını söyleyen Gemalmaz, tarafsızlık konusunda da her gazetenin taraf olabileceğini fakat taraf olduğunu iddia eden gazetelerin kendi çizgileri ile zıt şekilde hareket ettiğine dikkat çekti.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adem Sözüer de Türkiye'de ifade özgürlüğü konusunda hem anayasa, hem kanunlar, hem de yargı kararları bağlamında adımlar atıldığını belirterek, ''Basın ve ifade özgürlüğü ile ilgili sorunlar o kadar büyük ki ne kadar olumlu adımlar atılırsa atılsın olması gerekenin her zaman yine çok uzağında kalıyoruz. Dolayısıyla Türkiye'deki yasal düzenlemelerin olumlu yönde ilerlemesi ve bazı olumlu uygulamaların olması hiçbir zaman için tatmin edici sonuçlar vermedi'' diye konuştu.

basin4
Sözüer, TCK'nın 301. maddesinde olduğu gibi bazı kısmı iyileştirmelerin yapıldığını ifade ederek, şöyle devam etti:
''Bir baktık ki 301. maddeyle ilgili açılan davaların sayısında önemli bir azalma oldu. Ancak bu azalma aslında ifade özgürlüğünün devlet, adliye ve toplum tarafından daha ileri bir düzeyde kabul edilmesine ilişkin bir bilinçten doğmadı. Sadece politik olarak 301. madde Türkiye'yi ciddi sıkıntıya sokuyordu. Adalet Bakanlığı da dava açılması için izin vermediğinden ve 301. maddeyle ilgili güncel tartışmalar bir anlamda azaldı gibi. Ancak bu Türkiye'de kurumlar, kuruluşlar eleştirilmelerine karşı hoşgörülü olduğu, yargı makamlarının ağır ve sert eleştiriyi eleştiri hakkının bir ifadesi olarak kabul ettiği anlamına geliyor.''
Sempozyumun ikinci bölümünde ise katılımcılar özellikle basın ve ifade özgürlüğü konusunda uzmanlaşmış avukatlardan oluştu ve uygulamada karşılaşılan sorunlar hakkında dinleyicilere bilgiler verildi.
Av. Fikret İlkiz konuşmasının başında 2011 yılının  ifade özgürlüğü kapsamında belirlenenden kötü geçeceğini belirtmiş ve 2010 AB ilerleme raporunda da sadece sınırlı bir ilerlemenin yaşandığının tespit edilmesine dikkat çekmiştir. Türk hukuk uygulamasında AİHM içtihatlarına göre 10. madde özelinde bir ilerlemenin yaşanmadığını buna ise siyasi baskılar, yasal eşitsizlikler, dışlama ve uzlaşı eksikliğinin neden olduğunu belirten İlkiz, özellikle Hrant Dink davası konusunda AİHM'in kararını yaşam hakkı ve ifade özgürlüğü hakkının ilişkisi yönünden yorumunu sunmuş ve konuşmasını özellikle TMK altıncı ve yedinci maddelerinin basın özgürlüğüne yapılabilecek müdahaleler açısından büyük tehlikeye işaret ettiğini belirtmiştir.

 

basin3
Av. Akın Atalay ise gazetecilerin özlük haklarının 1945 şartlarına geri döndüğünü, gazetecilerin aylarca maaş alamadığını basın da toplu sözleşme yapılan tek kuruluşun ise Anadolu Ajansı olduğunu belirtmiştir. Atalay  konuşmasının devamında, patron ile gazete arasında editoryal bağımsızlığın mutlaka kurulmasına dikkat çekmiştir.
Av. Ergin Cinmen ise AİHM içtihatlarının Türk hakim ve savcılar tarafından içleştirilmediğini, yargıç ve savcıların izole yaşamları nedenleri ile aşırı korumacı davrandığını ve eğitimle ortaya çıkan alt kültürün buna neden olduğunu belirtmiştir.
Post date: 2014-12-08 15:24:05
Post date GMT: 2014-12-08 13:24:05

Post modified date: 2014-12-08 15:24:05
Post modified date GMT: 2014-12-08 13:24:05

Export date: Fri Nov 24 7:38:33 2017 / +0000 GMT
This page was exported from İstanbul Üniversitesi [ http://insanhaklari.istanbul.edu.tr ]
Export of Post and Page has been powered by [ Universal Post Manager ] plugin from www.ProfProjects.com